Cẩm nang teen

Xu hướng ăn "xanh" của năm 2018: Điều gì khiến teen thế giới chuyển sang ăn chay?

18:00 06/03/2018

Gần đây khi tiếp xúc với bạn bè quốc tế, nhiều teen ngạc nhiên khi nhận thấy rất nhiều bạn chuyển sang ăn chay (Vegetarian), mà đặc biệt là thuần chay (Vegan), tức là không sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc động vật như trứng, sữa...

Số liệu thống kê từ năm 2006 đến 2016 cho thấy ở Anh, số lượng người ăn chay đã gia tăng 350%, và một nửa trong đó là các bạn trẻ (15 - 24 tuổi).

Phủ sóng nhờ... Instagram

Trước đây các bạn trẻ ăn chay thường là số ít, nên hay bị cho là lập dị. Nhưng với sự lên ngôi của mạng xã hội, ảnh hưởng của các food influencers, fitness influencers… mà những thông điệp tốt đẹp của các hiệp hội thuần chay đã phủ sóng rộng rãi trong thế hệ trẻ. Hình ảnh long lanh trên Facebook, Instagram, YouTube… của các món chay đang hấp dẫn nhiều bạn thử nghiệm. Trước đây, ăn chay thường bị coi là nhàm chán nhưng hiện tại, những công thức món ăn đầy màu sắc sáng tạo đi kèm các hashtag #vegan, cùng lối sống gần gũi thiên nhiên đang gõ cửa trái tim của không ít bạn yêu môi trường.

Bạn Megan Malhouse, 17 tuổi, sống ở Hamshire (Mỹ) chia sẻ: “Khi bắt đầu ăn thuần chay, tớ là người duy nhất trong lớp nên cũng thấy một chút tách biệt, nhưng giờ tớ biết 7, 8 bạn cũng theo chế độ này. Nhiều bạn trẻ đang tham gia vào cộng đồng vegan vì nó được quảng bá ngày càng nhiều trên mạng xã hội, đặc biệt là Instagram.

Tớ nghĩ các sao chuyển sang thuần chay cũng tạo nên sự khác biệt. Trên Instagram, mọi người khiến cho chủ nghĩa thuần chay trở thành một lối sống rất đáng ao ước. Họ khoe các bức ảnh của những người ăn vegan trông xinh đẹp và khỏe mạnh. Tuy nhiên đó không phải là tớ. Tớ ăn chay vì vai trò của mình với môi trường và động vật”.

Còn Isabella Hood, 15 tuổi, sống ở New Zealand kể: “Tớ và những bạn bè thuần chay kết nối nhiều qua Facebook. Rất nhiều Vegan mà tớ gặp trên mạng là người trẻ. Có lẽ bởi vì người trẻ chúng mình chính là những người sẽ sống trên hành tinh này trong nhiều thập kỉ sắp tới và chúng mình muốn bảo vệ nó, bằng bất cứ cách nào mà chúng mình có thể”.

Điều gì khiến teen thế giới chuyển sang ăn chay

Đây là những nguyên nhân chính mà các bạn trẻ đưa ra để giải thích cho sự chuyển đổi của mình:

Khoa học đã xác nhận: Ăn chay không hề đồng nghĩa với thiếu chất, yếu ớt.

Đây là kết luận đến từ công trình nghiên cứu về sức khoẻ và dinh dưỡng mang tên The China Study, được thực hiện bởi Bác sĩ T.Colin CampbellThomas M.Campbell. Các bác sĩ đã đưa ra kết luận rằng không có chuyện chất dinh dưỡng từ động vật tốt hơn chất dinh dưỡng từ thực vật, kể cả chất đạm.

Chỉ có 4 chất dinh dưỡng có trong thực phẩm động vật nhưng không có trong phần lớn thực phẩm thực vật là: Cholesterol, 3 loại vitamin A, D, B12. Ba trong số đó không được coi là thiết yếu phải bổ sung từ thực phẩm vì: Cơ thể tự tạo cholesterol, tự tạo vitamin A từ beta-carotene, và vitamin D thì dễ dàng bổ sung bằng cách phơi nắng tầm 30 phút/ ngày. Nếu tham bổ sung quá nhiều, vitamin A và D còn có thể trở thành độc tố! Còn B12 thì các bạn ăn chay hay lấy từ viên bổ sung, men dinh dưỡng (nutrional yeast) và sữa thực vật.

Từ chối bạo lực với các loài động vật

“Ăn chay (Vegetarian) thôi là không đủ và không thực sự giải quyết được vấn đề”, nhiều bạn ăn thuần chay (Vegan) bức xúc. Lý do là vì nếu như ăn chay và vẫn sử dụng các sản phẩm như trứng, sữa công nghiệp, túi da…, bạn đang vô tình cổ vũ bạo lực với các động vật. 

Lá phiếu cho một hành tinh xanh

Ở trường, chúng ta không được học điều này trong môn Địa lý hay Sinh học: Diện tích chăn nuôi chiếm đến 30% diện tích đất toàn cầu và cũng là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất, hơn cả dầu mỏ. Riêng ở Brazil, khoảng 22.700 km2 đất được dùng cho việc gieo trồng đậu nành phục vụ chăn nuôi. Trong khi đó, chế độ ăn từ thực vật chỉ cần ⅓ tổng lượng đất mà ngành chăn nuôi đang sử dụng

Tổ chức Worldwatch Institute đã nhận xét: “Rõ ràng sự thèm muốn của con người đối với thịt động vật là động lực đằng sau hầu hết các thiệt hại môi trường chính đang đe dọa nạn phá rừng, xói mòn, khan hiếm nước sạch, ô nhiễm không khí và nước, biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học, bất công xã hội, sự bất ổn của cộng đồng, và sự lây lan của bệnh tật”.

Thêm thức ăn cho người nghèo

Tổ chức Nông Lương LHQ (FAO) ước tính rằng trên thế giới có 1/9 người bị suy dinh dưỡng mãn tính. Trong khi 3,5 tỉ người có thể sống nhờ lượng thức ăn dành cho chăn nuôi để nuôi sống những người khác. Và bạn biết không, nhiều người trong số họ đang phải làm công việc nuôi trồng mùa màng cho gia súc thay vì cho chính mình!

Thuần chay đi kèm với một lối sống đáng tôn trọng

Teen quốc tế như bạn MeganIsabella đang dần dần cải thiện hình ảnh của những bạn trẻ ăn chay trong mắt xã hội với lối sống tích cực: Có kiến thức, biết kết nối, yêu môi trường, thân thiện và quan tâm đến lợi ích chung.

Hầu hết các bạn này cũng đầy tự hào và ngạc nhiên vì... ăn chay không khó lắm! Teen ăn chay thường thi nhau khoe kết quả như lũ mụn cứng đầu sau bao năm cũng biến mất, hay chỉ cần tập thể dục nhẹ nhàng là đã có eo xinh rồi.

Việt Nam: Ăn chay như một phần của giáo dục sáng tạo

Theo số liệu trong báo cáo của tổ chức YouNet Media, trong Top các xu hướng ăn uống lành mạnh nổi bật nhất cuối năm 2017 ở Việt Nam thì “Ăn chay” đứng đầu, kế tiếp là các chủ đề “Thực phẩm có nguồn gốc hữu cơ - Organic”, Sữa hạt, Lowcarb, Nước hoa quả detox... Đặc biệt, có tới 43,3% người trẻ từ 18-24 tuổi ăn chay so với 46,9% là người trưởng thành từ 25-34 tuổi.

Tuy ở Việt Nam, các bạn trẻ bắt đầu ăn chay thường vấp phải phản đối của gia đình vì nỗi sợ thiếu dưỡng chất, thiếu đạm, nhưng quan điểm của các bậc phụ huynh cũng đang dần thay đổi khi nhiều dự án giáo dục cho teen bắt đầu đưa việc ăn chay trở thành một học phần hẳn hoi.

Tiêu biểu là bạn Hương Uyên (18 tuổi) đã ăn chay được gần nửa năm khi tham gia vào dự án giáo dục The Soil ProjectUyên chia sẻ một bí kíp rất hay: “Mình không phản ứng ngay cả khi bố mẹ không ủng hộ vì mình biết là vì bố mẹ chưa hiểu. Chỉ là mình cũng muốn bố mẹ chuyển dần qua ăn chay mà chưa có làm được, nên mình chọn cách là mua sách và đĩa về cho bố mẹ đọc và nghe, rồi dần dần mẹ hiểu ra thì mẹ mình tự chuyển thôi”.

Một chương trình khác là Đại Học Không Giảng Đường nơi người trẻ cùng ăn chay trong tĩnh lặng. Các bạn được học về nguồn gốc thực phẩm, và thấm nhuần tinh thần biết ơn người làm ra thực phẩm cũng như các yếu tố tự nhiên đã hợp thành bữa ăn cho mình. Và cái đích cuối cùng ẩn sau việc ăn chay là một lối sống giản dị, biết ơn, mà cũng rất thanh lịch.

Hướng dẫn ăn chay đúng cách cho teen mình

1. Không nên chuyển đổi cái rụp mà từ từ giảm dần lượng thịt theo thứ tự: Bỏ thịt đỏ, rồi đến thịt gia cầm, rồi đến tôm cá, và cuối cùng là trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa.

2. Dùng viên bổ sung vitamin B12 hoặc multivitamin nếu thấy cần thiết. Nếu không, bạn vẫn có thể bổ sung B12 từ nấm men và các thực phẩm chay có tăng B12.

3. Nắm vững kiến thức. Những cuốn sách như The China Study - Bí mật dinh dưỡng cho sức khoẻ toàn diện hay Minh triết trong ăn uống phương Đông sẽ cho teen mình những chỉ dẫn cần thiết để ăn chay đúng và đủ.

4. Với những bạn vốn mê ăn thịt, thay vì nghĩ rằng “Mình sẽ không bao giờ ăn chay được!”, bạn vẫn có thể góp phần giảm thiểu tác hại lên vật nuôi và môi trường bằng cách cắt giảm thịt. Một số bạn nước ngoài đã có những sáng kiến sau:

- Phong trào Thứ Hai không ăn thịt: Những người tham gia cam kết cắt giảm thịt vào thứ Hai hàng tuần.

- Ăn chay sau 6h chiều: Chỉ cần không ăn thịt sau 6h chiều (thường là bữa tối) sẽ tạo nên tác động đáng kể lên sức khoẻ của mỗi người rồi đó!

HEALTH COACH NAM PHƯƠNG