Cẩm nang teen

Thực dưỡng - Thực phẩm "vàng" cũng cần được "ăn" đúng cách đó nha bạn ơi!

13-10-2017 12:30

Macrobiotic (thực dưỡng) là một phương pháp ăn uống với các thành phần có tiếng là “siêu thực phẩm”, lành, xanh. Nhưng việc áp dụng không đúng phương pháp cũng sẽ gây ra những tổn hại cho cơ thể, thậm chí có thể gây mất mạng.

Từ một khái niệm “sống xanh”

Phương pháp thực dưỡng và triết lý thực dưỡng được ông George Oshawah - một người Nhật xuất thân từ một gia đình Samurai nghèo vào thập niên 80 - đưa ra và phát triển trong suốt 40 năm với hàng trăm đầu sách in bằng tiếng Pháp và tiếng Nhật. Macrobiotic dịch sát nghĩa là “một cuộc sống lớn hơn”. Có nghĩa là các thực phẩm hằng ngày cũng được phân loại theo âm - dương (yin yang) và thực dưỡng là bữa ăn của bạn cần phải được cân bằng giữa âm và dương.

Công thức cho một bữa ăn đúng chuẩn phương pháp này sẽ bao gồm:

- Một loại hạt (thường là gạo lức vì nó ở dạng tự nhiên hơn).

- Một loại đậu.

- Một phần rong biển.

- Một phần rau củ phải ở dạng hoàn chỉnh nhất, không được lược bỏ các phần lá, thân, cành).

- Một phần đạm từ thực vật (như đậu hũ hoặc đậu phụ).

- Thức ăn phải được chế biến sao cho gần với trạng thái tự nhiên của nó nhất. Ít dùng dầu mỡ và chất béo. Ngay cả công cụ nấu cũng cần có nguồn gốc thiên nhiên như dùng nồi, chảo bằng thủy tinh, đất nung và dụng cụ bằng gỗ.

Các thức ăn lệch quá mức về một cực như thịt, trứng, sữa và đường thì được cho vào danh sách “cấm”. Chuyện phân chia “lãnh thổ” giữa âm và dương phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Chúng được trồng ở đâu, như thế nào, lượng muối và kẽm trong đó nhiều hay ít… Các thực phẩm trong thực dưỡng phải được trồng nơi gần khu vực người đó sinh sống (đồ địa phương), không dùng hóa chất hay phụ gia tinh chế, ăn theo đúng mùa để cơ thể hòa hợp với thiên nhiên, môi trường.

Thực dưỡng nghe ra rất có lợi cho những ai đang có bệnh về bao tử, đường ruột (do có nhiều chất xơ và không ăn các loại gia vị kích ứng bao tử) và một số bệnh về đường và mỡ máu. Thực dưỡng còn dạy bạn phải trân trọng thức ăn và xem việc ăn uống như một “liều thuốc” tự nhiên cho sức khỏe. Nghe thiệt “chuẩn” như xu hướng “sống xanh” trong năm 2017 này vậy!

Đến một thực đơn cực đoan

Bác sĩ Trang Phương Trinh (Bệnh viện New York Presbyterian, Mỹ) chia sẻ với HHT về phương pháp thực dưỡng: “Đây là một cách sống hướng đến sự cân bằng với thiên nhiên chứ không chỉ đơn thuần là một phương pháp ăn. Những “nội quy” trong thực dưỡng đều dựa trên những nguyên tắc phức tạp mà nếu muốn thực hiện thì phải nắm thật rõ lý do và làm theo “tất tần tật” mới đạt được hiệu quả. Nếu chỉ máy móc làm theo một phần của phương pháp này thì bạn rất dễ “rước họa vào thân”!”.

Cũng chính việc nắm không rõ các nguyên tắc trong phương pháp này mà một số người đã biến thực dưỡng trở nên cực đoan hơn bao giờ hết.

Bác sĩ Phương Trinh cũng nói thêm: “Người ăn theo thực dưỡng “chuẩn đét” không tuyên bố là “cấm” bất cứ thứ gì. Nếu cơ thể họ quá “âm” (do trước đó đã ăn ngọt quá nhiều) thì họ phải ăn thêm thịt cá (thực phẩm nặng về “dương”) trong vài ngày để cân bằng lại. Nếu không chịu tìm hiểu kỹ mà chỉ chọn đại một vài nguyên tắc để tuân theo (uống ít nước, không ăn rau củ) thì đương nhiên sẽ dẫn đến thiếu chất, mắc bệnh”.

Độ cực đoan của một số người không tìm hiểu kỹ về thực dưỡng còn nằm trong việc tin tưởng vào một khái niệm sai lầm: Thực dưỡng có thể chữa được bách bệnh, kể cả các bệnh nan y và mãn tính như ung thư, suy tim, cao huyết áp… hay các câu chuyện về những cá nhân đã bỏ cuộc khi tìm cách chữa bệnh theo cả Đông và Tây y, đều thoát khỏi ung thư một cách thần kì chỉ nhờ kiên trì ăn gạo lứt, muối mè qua ngày. Sự cực đoan trong niềm tin này đã tước đi cơ hội được chữa bệnh kịp thời và thậm chí cả sinh mạng của nhiều người bệnh.

Bạn An Phương (TP.HCM) chia sẻ: “Mình thấy phương pháp này rất phù hợp với ý định “thiên nhiên hóa” thực đơn của mình, nên mình đã thử làm theo. Những ngày đầu thì mình thấy rất nhẹ nhàng vì đã loại được những thực phẩm công nghiệp, đồ chiên xào nhiều mỡ ra khỏi bữa ăn. Nhưng sau khoảng 2-3 tháng thì mình gầy ọp đi, da xanh xao và còn hơi phù nề, phải tìm đến bác sĩ và được chẩn đoán là thiếu đủ thứ các chất dinh dưỡng. Chưa kể còn rất khổ sở khi đi chợ mà cứ phải canh me “danh sách đen” để mua thức ăn nữa chứ. Mình nhận ra là mình chưa đủ kiến thức về cả dinh dưỡng lẫn thực phẩm để có thể áp dụng một thực đơn “khó nhằn” như vậy”.

Hãy lắng nghe cơ thể bạn

Kể về trải nghiệm thực dưỡng của mình, bác sĩ Phương Trinh chia sẻ: “Tôi đã có dịp được những chuyên gia về thực dưỡng hướng dẫn cho cách nhai, cách cười, cách sống, cách nhảy và cả nếu không có thời gian và điều kiện thì nên ăn những món gì và tránh những món gì để tốt mà vẫn đủ chất.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện này, vậy nên nếu muốn thực hiện theo, bạn nên tìm hiểu thật kỹ chứ không nên chọn đại một số và bỏ qua một số điều khác. Và hơn hết bạn cũng phải lắng nghe được cơ thể mình đang “nạp” quá nhiều thứ gì, thiếu thứ gì để chỉnh sửa lại cho phù hợp vì cá nhân tôi cũng không nghĩ phương pháp này là tốt nhất”.

Bác sĩ Phương Trinh cũng “bỏ nhỏ” cho bạn một số phương pháp để “lọc” nguồn thông tin sức khỏe nói chung và thực dưỡng nói riêng trên Internet:

- Ưu tiên cho các thông tin “gốc”, “chính chủ” tại các trang web bằng tiếng Anh.

- Chỉ nên chọn những trang web, tổ chức không nhận quảng cáo, tài trợ hoặc nội dung không bị ảnh hưởng bởi tài trợ. Ở Mỹ có luật rằng các trang web phải đưa ra danh sách các nhà tài trợ ở cuối trang. Ở Việt Nam việc này còn rất lỏng lẻo, khó kiểm soát nên teen phải cẩn thận trước những thông tin sai lệch.

- Bài viết phải có dẫn chứng từ các nghiên cứu khoa học và các nghiên cứu này cũng phải không bị ảnh hưởng bởi các nhà tài trợ mới có thể tin được.

Cuối cùng, hãy là một người sống khỏe thông minh bằng cách tìm hiểu thật kỹ trước khi áp dụng bất cứ phương pháp nào cho bản thân mình bạn nhé!

THY ANH - NGỌC TRÂM

Bạn đã đọc chưa?Bạn đã đọc chưa?